Geen categorie

De overheid als WC-madam

wc

Dit weekend stond er in De Standaard Weekblad een verhelderend dubbelinterview met Luc Huyse en David Van Reybrouck over de danse macabre van crisis en de democratie. Een pittige uitspraak over de werking van de staat is mij in dat artikel niet ontgaan:

“We klampen ons vast aan het bekende, ook al werkt het niet meer. We zoeken comfort in een volksidentiteit of een charismatisch leider. Of in regelneverij. Soms doet de staat mij denken aan een wc-madam. Hoe meer briefjes ze in het toilet hangt over hoe je het proper moet achterlaten, hoe goter haar onmacht”

Spek naar de bek van ambtenaren die bezig zijn met innovatie. Een reconstructie van de feiten:

Denk niet bij het laatste vel, die na mij komt redt het wel

Het is crisis en de overheid moet meer doen met minder. We moeten als overheid meer efficiënt zijn en effectiever tewerk gaan. Wie het laatste vel toiletpapier erdoor jaagt is verantwoordelijk voor de volgende die passeert. Niemand wil met een vuile kont door het leven gaan, maar de verleiding is groot om zichzelf eerst te bedienen. Iedereen gelijk, maar ik eerst.

De WC-madam wordt aangesproken als alles op is. Ze moet het oplossen.In het beste geval staat er nog een stapel voorraad in de berging. In het slechtste geval is er gewoonweg geen papier meer of komt er een briefje: “breng uw eigen papier mee”.

De borstel staat er om gebruikt te worden

Maak de bezoeker verantwoordelijk voor zijn eigen daden en maak hem er attent op dat hij het vertrek ook netjes kan verlaten.

Sommigen maken bij het briefje een mentale klik en voelen zich bespioneerd. Toch maar opruimen, want je weet maar nooit.

Anderen negeren de boodschap met de gedachte dat de WC-madam toch betaald wordt om iets te doen. Ze zit daar toch maar een ganse dag aan dat tafeltje de Dag Allemaal te lezen.

Same shit, just another day

De Wc-madam kuist de vuiligheid op, elke dag opnieuw. Het is ondertussen een routine geworden en iedereen is het gewoon. Af en toe hoor je haar vloeken. Het zijn toch vuile mensen en zomaar gratuit kan dit toch niet opgekuist worden? Wat een stress toch alle dagen. De mensen kennen verdorie toch de regels?

50 cent aub

Dan maar geld vragen. Je legt geld in het schaaltje en maakt oogcontact met de WC-madam. Er zijn mensen die regelmatig een babbeltje komen slaan met haar om de laatste nieuwtjes te horen. De WC-madam ziet immers iedereen passeren en weet alles. Ze krijgt er een sociale functie bij.

Als je dit kunt lezen, heb je naast de pot geplast

De WC-madam begint toch wat duur te worden. Ze krijgt wel 50 cent van de bezoekers, maar ze kost toch meer dan de opbrengst. Er wordt gekozen om de regels van het huis nog wat aan te strakken en sommige briefjes komen in kleinere lettertjes. De WC-madam hoeft niet meer dagelijks te komen, maar een paar keer in de week. De mensen zullen wel hun verantwoordelijkheid opnemen.

50 cent aub (bis)

Toch maar wat extra geld vragen aan de bezoekers, want als de WC-madam er niet is, dan betalen ze niet allemaal. Het is er netjes, maar toch niet zoals vroeger. En hoe kunnen we ervoor zorgen dat elke bezoeker betaalt en de boel proper achter laat als de WC-madam er niet is?

WC-madam wordt robot

Aan elke ingang van het toilet staat een bareel waar je een muntje moet instoppen. De bareel gaat open na betaling en na het toiletbezoek treedt er een systeem in gang dat het toilet desinfecteert. Er speelt ook een muziekje voor het veiligheidsgevoel van de bezoekers.

De WC-madam is nu een technieker die af en toe eens langs komt. De automaat leeghalen, controleren of het systeem nog werkt.

De logica om de overheid sterker te informatiseren en te digitaliseren in het kader van efficiëntie en effectiviteit verloopt ongeveer volgens het scenario van de WC-madam hierboven. Alleen wordt één groot element vaak vergeten in dit verhaal: de gedeelde verantwoordelijkheid. Als de processen en de structuur van de overheid ‘analoog’ rammelt, dan zal het ook digitaal rammelen. We WC-madam wordt robot uit frustratie omdat het gevoel van gedeelde verantwoordelijkeid er niet door komt en je hebt de indruk een zo goed als volledige controle te hebben op wat er gebeurt. Een samenleving die bij gratie van samenwerking kan overleven flopt vroeg op laat op deze logica.Je kunt niet meer alle vuile klusjes opknappen door een muntje te geven, want de muntjes zijn schaars en de klusjes worden groter. Grote klusjes vergen een visie op lange termijn. Tot daar de overheid als WC-madam.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s