Geen categorie

Non-papers voor dummies

nonpaper

Deze blog gaat over een fenomeen dat we reeds zien bij 5 jarigen op de speelplaats. Een groepje staat geheimzinnig bij elkaar en fluistert iets in elkaars oor. Ze hebben een geheimpje en de andere kinderen op de speelplaats mogen het niet weten. “Niet verder vertellen hé!”. De kinderen die het geheim kennen voelen zich speciaal, maar tegelijk ook een beetje ongemakkelijk. Een geheim bewaren is niet zo eenvoudig en je bent gevangen door het groepje. De kinderen die erbuiten staan beginnen vanalles te denken. Zijn ze een plan aan het bekokstoven? Weten ze iets over mij dat niet leuk is?

De afgelopen maanden ging een groot deel van mijn vrije tijd naar het zoeken naar de geheimen die in de oortjes van een groepje gefluisterd werden.

In het vakjargon van de overheid heet zoiets een ‘non-paper’. Een ‘non-paper’ is een document dat zogezegd niet bestaat. Het document bevat meestal belangrijke beslissingen. Belangrijke beslissingen die vooral informele wegen bewandelen en af en toe terug in een gekuiste versie formeel oppoppen. Waar kan je een non-paper vinden? Dat is heel moeilijk. Op geen enkele website kan je de documenten downloaden of raadplegen, zelfs al moeten ze de regering passeren. Je kunt ze enkel proberen te verkrijgen via je netwerk. Hopend dat je netwerk zich in de kring op de speelplaats bevond waar de inhoud werd ingefluisterd. “Je hebt dit niet van mij hé!”

Als je dan eindelijk zo’n non-paper te pakken hebt gekregen, begint het moeilijke werk. Hoe kan je ervoor zorgen dat jouw bezorgdheden bij de auteurs van de papers terecht komen? Terug via je netwerk. Soms zit er ruis op de lijn, want als je doorheen meerdere oren moet fluisteren, komt er soms op het einde van de rit iets helemaal anders uit. Als je het geluk hebt rechtstreeks bij de bron te kunnen komen, dan kan het nog gebeuren dat je niet gehoord wordt. De bron blijkt nog een ander geheim plan te hebben of wil je eenvoudigweg niet horen.

Na veel vijven en zessen in de wandelgangen komt het ding uiteindelijk in het formele circuit. Formeel, maar wel onzichtbaar. De agendering op de vergadering waar het moet goedgekeurd worden is moeilijk of niet raadpleegbaar via de klassieke kanalen.

Het moet dus politiek goedgekeurd worden. Het goedkeuringsproces is ook onzichtbaar en achter gesloten deuren en kan je in tegenstelling tot sommige andere politieke vergaderingen niet live volgen op de website. De enige bron van info is af en toe een sms die soms juist is, soms fout. Kwestie van het spannend te houden. En dan krijg je het officiële bericht dat wat ooit een non-paper was, goedgekeurd is en uitgevoerd wordt.

Als je het woord ‘non-paper’ googled dan kan je via een aantal wiki’s of blogs lezen dat het gaat over een discussietekst die geen juridische waarde heeft. Het is een niet-officieel document. In principe heb ik geen probleem met discussieteksten of ideeën die informeel afgetoetst worden. Het wordt echter een lastige zaak als de discussie niet open kan gevoerd worden en bovendien gebruikt wordt om bijna geruisloos beslissingen te nemen. Zo een manier van werken geeft ook voeding aan allerhande complottheorieën en mythes die enkel zorgt voor verwarring en wantrouwen tussen elkaar.

Ik ben nu bijna 10 jaar geleden afgestudeerd als criminoloog. We kregen daar lessen over hoe politiek en overheid werkt. Het concept van non-papers stond toen niet op het lesprogramma. Ik hoop dat dit nu wel aan de studenten uitgelegd wordt, want als je ermee te maken krijgt dreig je het geloof in een transparante, open en democratische overheid te verliezen.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s