Geen categorie

Lessen uit de criminologie voor (crisis)managers

crim

Oké, ik geef het toe… Ik ben zot van crisissen en vind het geweldig om ze mee te kunnen oplossen. Ik word dan ook vaak bekeken als buitenaards wezen, want welke gek gaat er nu voor het plezier midden in het hol van de leeuw een beetje gaan rondscharrelen? De reden is niet ver te zoeken. Ongeveer 10 jaar geleden studeerde ik af als criminoloog en tijdens die opleiding leer je niet alleen breed en multidiciplinair kijken, maar leer je vooral kalm te blijven als er een lijk uit de kast valt. Met deze blog wil ik een aantal lessen uit de criminologie vertalen naar crisismanagement voor beginners 🙂

Crisismanagers worden meestal opgeroepen als er een project of een volledige onderneming op de helling staat. Een onverwachte gebeurtenis doet alles in de soep draaien, er is veel onzekerheid en het moet allemaal snel opgelost worden. Houston we have a problem…

Zo’n crisis op de werkvloer doet een beetje denken aan een crime scene. We zitten hier met een stervend project of bedrijf. In de forensische geneeskunde zijn er 3 mogelijke ‘triggers’ voor de (nakende) doodsoorzaak en ook op de werkvloer zijn deze  niet ver te zoeken:

  1. 1.Crimineel: er is kwaad opzet of sabotage

Door weerstand bij bijvoorbeeld veranderingstrajecten kan het gebeuren dat medewerkers of derden het project of bedrijfsobjectieven bewust laten mislukken.

  1. 2.Suicideel: er is sprake van zelfdoding

Een project of bedrijf kan in een zodanige neerwaartse spiraal terecht gekomen zijn dat de stekker eruit getrokken wordt.

  1. 3.Accidenteel: door een ongeluk is de dood nabij

Het noodlot kan elk project of bedrijf treffen. Een faillissement van een leverancier, een kerncentrale die ontploft…Een onverwachte tegenslag die zorgt voor het falen.

Als crisismanager is het belangrijk om te weten wat de oorzaak is van de crisis. Op basis van dit onderzoek kan je dan gericht gaan zoeken naar mogelijk scenario’s om de situatie op te lossen.

Als een onderzoeker voor het eerst arriveert op de crime scene, dan zijn er binnen de criminologie een aantal handige regels om vat te krijgen op de situatie:

  1. Interview getuigen

Als nieuwe crisismanager is het belangrijk om de mensen op de werkvloer te interviewen. Toon je nieuwsgierig en vraag naar hoe de situatie volgens hen is verlopen en wat er precies is gebeurd. Wie nam welke rol in de crisis? Op welke elementen hebben de medewerkers vat en welke zaken waren eerder te wijten aan pech of ongeluk? Probeer via de getuigenissen al een indicatie te krijgen van waar de grootste pijnpunten van de crisis zitten.

  1. Bekijk de legale aspecten

Als er iets fout loopt, dan is het ook belangrijk om te kijken welke procedures er voorhanden zijn en hoe die gevolgd werden in het bedrijf of project. Als het gaat over een project, dan kan je bijvoorbeeld kijken hoe het projectplan is opgebouwd en welke partijen er allemaal aansprakelijk zijn. Hoe zit het met verzekeringen en mogelijke schadevergoedingen? Breng alle zakelijke en legale elementen in kaart en spot blinde vlekken.

  1. Documenteer de scene door een ruwe schets te maken

Als je voor het eerst op een werkvloer in crisis arriveert, dan heerst er meestal een indruk van chaos. Emoties lopen hoog op en het is moeilijk om meteen de vinger aan de pols te houden. Als crisismanager heb je het voordeel dat je de boel vanop een afstand kunt bekijken. Observeer de situatie zoals ze is en probeer helder te formuleren wat er juist gaande is. Maak de situatie heel visueel.

  1. Maak foto’s

Leg de situatie zoals je ze aantreft helemaal vast. Bevries de chaos op je netvlies om nadien te kunnen toetsen aan andere gegevens die je hebt verzameld. Denk bijvoorbeeld aan mailverkeer, overlegmomenten, gedrag van mensen, de huidige stand van het project of de onderneming,…Foto’s maken is ook spiegelen om de crisis objectief en rationeel te maken.

  1. Ogen open, mond dicht, handen in de zakken

In de rol van manager is de verleiding heel groot om meteen te beginnen nadenken over oplossingen. Het is beter om hiermee te wachten omdat je anders het gevaar loopt belangrijke elementen over het hoofd gezien te hebben of weerstand krijgt van medewerkers die zich niet gehoord voelen. Hou dus vooral in eerste instantie je ogen open, je mond dicht en de handen in de zakken. Maak de crisis niet erger door een domme of ondoordachte interventie.

Deze 5 stappen zijn eigenlijk het belangrijkste werk binnen het crisismanagement. Je objectiveert de crisis zodat je met de medewerkers helder kunt beginnen nadenken over verschillende scenario’s om uit de crisis te geraken. Zoals een echte Sherlock Holmes ga je daarbij niet alleen hypotheses bedenken, maar ga je ze ook toetsen aan de realiteit om veilig de reddingsactie te kunnen starten. En helemaal op het einde, zoals in elke goede detective, wordt nog eens alles overschouwd met alle figuren zodat het euvel in de toekomst vermeden kan worden. Elke crisis is namelijk een mooi leermoment voor preventie.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s