Pers

Mijn survivalkit voor een afslankende overheid

survivalkit

Opiniestuk voor De Tijd op 10/10/2014

Het originele artikel is te lezen via  de website van De Tijd :http://www.tijd.be/opinie/algemeen/Mijn_survivalkit_voor_een_afslankende_overheid.9554250-7765.art

De afslankende overheid staat voor grote uitdagingen, maar laten we het positief bekijken. Hier is mijn survivalkit om klantvriendelijker, innovatiever en efficiënter te worden.

Door Elke Wambacq, diensthoofd bij de Vlaamse overheid. Schreef samen met Nancy De Vogelaere en Joke Renneboog het boek Tot uw dienst (uitgeverij LannooCampus) over hoe dinosaurussen in de overheid aan te pakken.

Het stond al een poosje in de sterren geschreven dat de overheid in België flink zou moeten besparen. De voorbije jaren liep de overheid meerdere malen in het vizier als slokop van belastinggeld. Overheden moeten financieel gezond zijn en ‘echte katalysatoren van economische groei’ zijn, luidt het in het kersverse federale regeerakkoord.

Op zich een mooie ambitie en tegelijk een zeer pittige uitdaging. Minder entiteiten, minder ambtenaren en een grotere focus op het boeken van resultaten. De dinosaurustoestanden van weleer moeten eruit, zodat de overheid kan uitblinken als klantvriendelijke en efficiënte organisatie. Hier is mijn survivalkit om de stofwolk van onzekerheden te overleven.

1. Kijk over de grenzen heen. De overheid staat niet alleen met haar uitdaging. Zowel op het niveau van de Europese Commissie als op dat van de OESO verschenen de voorbije jaren heel wat denktanks en studies met pistes om als overheid efficiënter en innovatiever uit de hoek te komen. Alle overheden blijken te kampen met bureaucratische monsters en budgetperikelen en zetten al jaren zoektochten in om beter te doen.

Overheden zullen met de besparingen nog meer uitgedaagd worden om niet te lang in de ivoren toren te blijven zitten en de burger in de ogen te kijken.

Er zijn prachtige voorbeelden van platformen die burgers en overheden met elkaar verbinden om tot knappe maatschappelijke diensten te komen. Zo ontstond bijvoorbeeld in Nederland het platform www.pleio.nl, waar bijna 100.000 ambtenaren met hun stakeholders kennis delen. Er worden ‘doetanks’ uitgebouwd, waar de overheid haar waterhoofd even opzijzet en zich samen met belanghebbenden verzamelt rond een actueel en concreet probleem. Doel is het probleem zo snel mogelijk oplossen. Geen regelneverij of het zwaaiende vingertje, wel ondernemerschap in en rond de overheid.

De burger ligt er niet wakker van of hij moet aankloppen bij de federale of de Vlaamse overheid voor een dienst. Hij wil geholpen worden. Dat vergt een mindset waarbij de overheid uit haar koker treedt en durft samen te werken over de grenzen heen. Stop met het warm water uit te vinden en deel oplossingen à volonté.

  1. Geef burgers de kans om diensten in vraag te stellen. Bij innovatieve bedrijven zoals Google leeft de wet om steeds de dingen tien keer beter te maken. Hoe zou de wereld eruitzien als iedereen internet had? Hoe kunnen we ervoor zorgen dat er geen verkeersongevallen meer zijn? Burgers en overheden krijgen ‘the right to challenge’ om diensten in vraag te stellen, te verbeteren of helemaal te heruitvinden. Misschien een idee voor een nieuw regeltje in de grondwet zodat niemand bang is om de overheid en de burger eens uit te dagen? En dan schakel je bijvoorbeeld Flanders DC in om met één idee per dag een straffe oplossing te bedenken.

3. Praat met de burger in plaats van over de burger. Overheden zullen met de besparingen nog meer uitgedaagd worden om niet te lang in de ivoren toren te blijven zitten en de burger in de ogen te kijken. Wat leeft er bij de klant? Wordt de burger niet te veel van het kastje naar de muur gestuurd? De overheid moet durven klachten te registreren en te omarmen om diensten beter te maken.

Laat burgers, zoals in Berlijn, mee diensten formuleren en aanduiden waar het belastinggeld zeker voor benut moet worden

  1. Laat ook burgers nieuwe diensten voorstellen. Het is duidelijk dat de overheid niet alles alleen zal kunnen en blijven doen, gezien de besparingen en de reorganisaties die op til zijn. Laat burgers, zoals in Berlijn, mee diensten formuleren en aanduiden waar het belastinggeld zeker voor benut moet worden. Als je aan een overheid vraagt wat een blinde nodig heeft, dan komt er hoogstwaarschijnlijk een pratend verkeerslicht. Vraag je aan een blinde wat hij nodig heeft, dan wil hij misschien eerder vrienden en sociaal contact.

  1. Promoot doe-het-zelven. In de VS is carpooling het op één na grootste publieke transportmiddel. De overheid faciliteert een raamwerk waarbij burgers zelf een dienstverlening kunnen organiseren. Apps voor smartphones connecteren mensen sneller en beter. De overheid van morgen ben jij. En het spaart geld uit. De uitdaging voor de overheid is: haar ego opzijzetten.

6. Innoveer in arbeidsorganisatie. Al die besparingen kunnen onmogelijk zonder een interne reorganisatie. Vijf jaar geleden is Flanders Synergy uit de grond gestampt, dat kennis en kunde aanbiedt om organisaties wendbaar en flexibel te organiseren. Intussen beschikken heel wat overheidsmedewerkers zelf over het talent om verandertrajecten te begeleiden. Laat ze schitteren als ambassadeur. Tijd om actieve jobs te maken in krachtige zelfsturende organisaties waar ambtenaren uit hun gouden kooi vliegen om in dit land een frisse wind te doen waaien.”

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s