Blog

Econoshock voor de begroting

more-democracy-the-solution-not-shock-therapy

België is er niet in geslaagd het begrotingstekort onder de 3% te houden. Dit wil zeggen dat het gezamenlijk tekort maar liefst 13,4 miljard euro bedraagt (of zoiets, afhankelijk van welke krant je leest). De besparingsoefening wordt hiermee op de spits gedreven. De overheid kreunt  onder de besparingen en met lede ogen wordt gekeken waar we het geld vandaan moeten halen. De burger voelt zich nu al gepluimd en het overheidsapparaat dreigt tilt te slaan. Wat moeten we doen?

Lekken dichten

Doorheen de jaren is er flink wat lekkage ontstaan in het financieel beheer. Sommige lekken zijn zichtbaar, andere dan weer niet. Zo is er een deel verloren gegaan door economische roekeloosheid. Ivan Van de Cloot geeft in zijn recente boek, Roekeloos, vlijmscherpe voorbeelden zoals de bankencrisis, het vastgoedbeleid en de schuldenhefboom die grote hoeveelheden kapitaal in de atmosfeer hebben doen opgaan.

Er is ook lekkage door verouderde systemen in de overheid. Beter Bestuurlijk Beleid en Copernicus hebben destijds getracht om nieuwe managementtechnieken in de overheid te introduceren. Deze inzichten zijn aan opfrissing toe omdat de context van de overheid sterk veranderd is. Jaren zijn we ervan uitgegaan dat de overheid klanten heeft. Modellen van commerciële bedrijven werden losgelaten op de overheid. Dat is heel raar omdat de overheid niet echt klanten heeft als we hierover logisch nadenken. De middelen van de overheid komen van de burger via belastingen. Belastingen zijn een gevorderde, eenzijdige en gedwongen bijdrage waar géén concrete tegenprestatie tegenover staat. Dit systeem dateert uit de oudheid. De legendarische veroveraar Djengis Kahn (1155-1227) had destijds het geniale idee om in plaats van vijandige volkeren helemaal uit te moorden en hun bezittingen eenmalig op te strijken, groepen in leven te laten en jaarlijks een belasting te laten betalen. Op die manier had de Mongool veel meer winst én macht. Deze stunt ging als een lopend vuurtje naar de Arabieren en de Germanen die er op hun beurt mee aan de slag gingen. En wij zitten er nu nog mee; terwijl de digitale revolutie langs onze oren suist en genadeloos de opdrachten van de overheid wegkaapt of overbodig maakt.

Doe de twist

Besparingsoefeningen in een overheid zijn momenteel eigenlijk niet meer dan nakijken wat de overheid nog moet doen en wat ze kan afstaan. Adviseurs brengen alles in kaart en werken diverse financiële scenario’s uit om zicht te krijgen op de zaak. Doorheen de jaren zijn er al veel adviseurs en studiebureaus verstrengeld geraakt bij het in kaart brengen van wat de overheid doet. Boeken vol met processen, procedures en diensten. En dan onderhandelen over wat wel en wat niet. Daar loopt het fout natuurlijk want wie gaat zijn eigen activiteiten en positie afschaffen?

We moeten leren omdenken bij de besparingen. Ons niet meer blindstaren op wat we nu doen, want dat is toch een kluwen geworden. Wel een focus leggen op wat de toegevoegde waarde is van de overheid en waar ze nog haar rol kan spelen in een omgeving waar de markt en de technologie het overneemt. En dan komt er een zeer moeilijke twist om overheidsdiensten die in dit beeld passen te gaan recycleren, overheidsdiensten die erbuiten vallen af te schaffen en nieuwe diensten op te gaan bouwen. Een twist die ook vraagt voor een opkuis van regelgeving want die houdt overheidsdiensten flink vast om haar bestaansreden te verantwoorden. Een pittige uitdaging voor de politiek.

Durven investeren in duurzaamheid

Financiële schulden en de druk om snel te besparen doet het verstand meestal blokkeren. De verleiding is groot om makkelijke oplossingen te zoeken en maatregelen te treffen die de schuld verschuiven naar de toekomst of naar een ander niveau zoals we in het verleden al een aantal keren hebben gemerkt. Het floppen van het Zilverfonds is daar een illustratie van. Het kan helpen om de analyse van Geert Noels in Econoshock vanonder het stof te halen en te vertolken naar de overheid. De economische storm overwinnen door het hoofd koel te houden en de duurzaamheidsrevolutie in te zetten. Dit kan betekenen dat we nu moeten investeren om misstanden recht te zetten, maar later de vruchten kunnen plukken van een duurzamer financieel systeem met een frisse begroting.

Veel geluk, Regering! En…sorry om jullie zo op stang te jagen met mijn vorige blog. Shit happens 🙂 

5 thoughts on “Econoshock voor de begroting”

  1. Toch heeft het “klankdenken” één groot voordeel opgeleverd: je hebt als gedwongen gebruiker rechten op een degelijke, objectieve, snelle (en je kan gerust nog wat adjectieven bijvoegen…) dienstverlening waarbij de dienstverlener gekend is (wie doet wat in deze zaak), aanspreekbaar en verantwoordelijk…

    Like

      1. Het moet uiteraard “klankdenken” zijn, alhoewel klankdenken als neologisme toch wel iets heeft: je weet pas hoe iemand denkt als dit denken wordt geuit, een weerklank krijgt…

        Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s