Blog, Levenslessen van de pa

De gevallen engelen

FullSizeRender (2)

-Levenslessen van pa Wambacq-

Als kind werd het me meerdere malen gevraagd. Of ik de gesprekken en de kennis van mijn pa niet ergens kon documenteren. En misschien is dat geen slecht idee. Met ouder te worden begrijp ik dat de opvoeding door mijn vader hoogst bijzonder was. Ik stel vast dat ik rondloop met een ongelooflijke schat en bron van kennis die doorgegeven is van vader op dochter. Het komt af en toe tot uiting in de boeken die ik met Nancy schrijf, mijn blogs of gewoon het werk dat ik doe. Dit is een verhaal dat gaat over overleven in armoede met de kennis van de adel en de bourgeoisie. Overleven met de ervaring van het leven op straat ook. Het is een verhaal waar alle sociale klassen op een gegeven moment kruisen en iedereen plots gelijk is.

Geboren in een nest met een wapenschild. De grootmoeder en -vader waren kunstlievende bourgeoisie die innige vriendschapsbanden met de kunstenaars Cantré en van Holsbeeck onderhielden. We situeren begin 1900. Er waren twee soorten etsen en tekeningen in hun collectie. Deze die in opdracht waren van de kerk of de staat en de vrije werken. Bij de vrije werken zag je meteen de drang om het leven zoals het echt is te tonen. Dat was  niet altijd evident. Allerhande symbolen werden gretig gebruikt om de boodschap te formuleren. Sommige kunstwerken over de vergankelijkheid of de dood moesten in een lade en mochten maar af en toe uitgehaald worden. Ze hingen niet aan de muur, maar waren een uitlaatklep om bepaalde maatschappelijke thema’s aan te kaarten.  Het was een beetje een schizofrene wereld en dat gevoel zou versterkt worden naar de kinderen.

Het was een tijd waar er geen gemengde huwelijken mochten. Adel moest met adel trouwen en zeker geen contacten met arbeiders of de lagere sociale klassen. Dat was verfoeilijk en wij, de adel, moeten ons best doen om de waarden en de klasse hoog te houden. Deze logica deed mijn pa protesteren. De jaren zestig waren ondertussen in volle vaart en het protest wakkerde aan. Als dertienjarige waagde hij zich tijdens de nacht op café om met de oudere jongens van allerhande bewegingen, zoals de Provo’s, op te trekken.  Het vuur laaide op en…zijn vader had het in de mot. De jaren verstreken, maar de bom moest vallen. De deur werd gewezen en daar stond hij dan. Met 100 Belgische frank in zijn broekzak en niet meer binnen mogen. Het zwart schaap van de familie had niet genoeg zijn best gedaan en daardoor was hij niet meer hun zoon. Zestien jaar ondertussen. En dan start een lange weg van leven op straat. In een café gaan werken voor een boterham en onderdak in een kelder. Uitgeweken naar Gent waar hij dan uiteindelijk de kost kon verdienen met het draaien van platen en het nachtleven. Daar ontmoette hij onder andere Jean-Paul en Gustaaf. Mensen die uiteindelijk de beste vrienden zouden worden en waar ik als kind urenlange gesprekken tussen het trio mee aanhoorde.

Jean-Paul was net zoals mijn pa een gast die zich losgerukt had uit de bourgeoisie en uiteindelijk toch een paar jaar filosofie ging studeren in Gent en er vervolgens voor koos om in de marge te gaan leven. Gustaaf was een echte volksfiguur die in Gent tijdens de Gentse Feesten prachtige en hilarische acties deed. Mensen werden uit hun kot gelokt. Er werd veel plezier gemaakt. Met een lach en een traan.

Dit is de context. Een gezelschap die tussen de jaren zestig en zeventig hun weg baande naar de marge, en tegelijk binnen gesloten kamers urenlange debatten voerden. Ze gingen bij elkaar op bezoek en snel ontstonden er discussies over de maatschappij, muziek en heel veel over filosofie en de waarde ervan. Sartre, Voltaire, Russell en Kant waren levende figuren in hun wereld. De Franse Revolutie en de Verlichting werden tot op het bot ontleed en de reflectie met de huidige samenleving werd gemaakt. Het vraagstuk over wat Democratie is en hoe het verbeterd moest worden kwam regelmatig terug. Ze waren bezeten door rechtvaardigheid door een gevoel van verontwaardiging. Ik noem ze ‘de gevallen engelen’. In de betekenis van Socrates weliswaar. De verheven voogd, een beschermende geest die de zuivere rede in zich heeft.

Ik werd geboren in het jaar 1979 en vanaf mijn vijfde zorgde mijn pa voor mij als alleenstaande vader. Hij nam mij overal mee en zag mij als zijn levensdoel. Een beetje op een noodlottige manier. Want ja, die baby was er en dan moest er voor gezorgd worden en dat is toch een ganse verantwoordelijkheid dat het allemaal goed komt. Op heel jonge leeftijd krijg ik literaire werken voorgelezen. Het begon met eerder eenvoudige boeken zoals die van Maarten Toonder waarbij ik de opdracht kreeg de dubbele bodems eruit te halen. Wie is Bommel en Tom Poes eigenlijk? Welke rol speelt de burgemeester daar? Ik werd op speelse wijze uitgedaagd om dan telkens naar het volgende niveau te gaan.

‘Elke, als ze u op de wereld ergens neerzetten, dan moet je kunnen overleven. Uw grootste rijkdom zit tussen uw oren. Gebruik dat! Ontwikkel dat!’

Ik heb 5 grote lessen van mijn vader en zijn nauwe vrienden geselecteerd. Ik zou er een gans boek over kunnen schrijven, maar een beetje afbakening kan hier geen kwaad. Het zijn levenslessen die misschien perspectief geven aan mensen die met weinig moeten overleven. Het zijn ook lessen die meer dan vier generaties hebben geleefd en tegelijk een mix zijn van ervaringen uit diverse achtergronden.  Dit wordt dus een mini-reeks op deze blog, waarbij de volgende keer de eerste levensles uitgeschreven wordt:

  1. Wiskunde en micro-beleggen om rond te komen
  2. Levensbeschouwing om u niet te laten verfasen
  3. Leer uw plan trekken door creatief te zijn
  4. Ge zult nog veel met uw gezicht tegen de muur lopen
  5. Vrijheid, gelijkheid, broederlijkheid. Denk daar maar eens over na…

 

5 thoughts on “De gevallen engelen”

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s